Druk fleksograficzny

Druk fleksograficzny (często nazywany po prostu fleksografią lub fleksą) to nowoczesna i niezwykle wszechstronna technika druku wypukłego. Znajduje zastosowanie głównie w przemyśle opakowaniowym – drukuje się nim etykiety samoprzylepne, folie opakowaniowe, kartony faliste, torby papierowe, a nawet serwetki czy tapety.
Charakterystyczną cechą fleksografii jest stosowanie elastycznych form drukowych oraz szybkoschnących farb (wodnych, rozpuszczalnikowych lub utwardzanych UV).

Główne etapy procesu druku fleksograficznego

  1. Przygotowanie projektu (Prepress)
    • Projekt graficzny jest przygotowywany cyfrowo, z uwzględnieniem specyfiki fleksografii (np. kompensacją rozciągania materiału czy naddatkami na pasowanie kolorów).
    • Obraz przygotowuje się w separacji kolorystycznej (zazwyczaj CMYK + kolory dodatkowe Pantone lub specjalne biele).
  2. Naświetlanie form drukowych (Matryc fleksograficznych)
    • Formy drukowe wykonuje się zazwyczaj z elastycznego fotopolimeru w postaci płyt lub tulei bezszwowych (sleeves).
    • Proces ten odbywa się najczęściej metodą cyfrową (Computer-to-Plate / CTP):
      • Laser wypala warstwę maskującą na płycie fotopolimerowej tam, gdzie ma powstać obraz.
      • Następnie płyta naświetlana jest światłem UV, a wymyte (lub wypalone termicznie) zostają nieutwardzone obszary, co tworzy wypukły relief (wzór drukujący).
  3. Montaż form na maszynie drukarskiej
    • Gotowe elastyczne płyty fotopolimerowe są precyzujnie montowane (naklejane za pomocą taśm dwustronnych) na cylindrach formowych maszyny fleksograficznej. W nowoczesnych maszynach stosuje się systemy wizyjne, aby zapewnić idealne spasowanie kolorów.
  4. Proces drukowania (Zasada fleksografii)
    • Maszyny fleksograficzne najczęściej działają w układzie rzędowym (inline) lub jako maszyny z centralnym cylindrem dociskowym (CI). Sam proces druku przebiega w kilku krokach na każdym z zespołów kolorystycznych:
      • Pobranie farby: Wałek rastrowy (aniloksowy), pokryty mikroskopijnymi zagłębieniami, pobiera farbę z zasobnika.
      • Dozowanie: Rakla (specjalna listwa) zbiera nadmiar farby z wałka rastrowego, pozostawiając dokładnie określoną jej ilość w zagłębieniach.
      • Przeniesienie na formę: Wałek rastrowy przekazuje farbę na wypukłe elementy formy drukowej (fotopolimeru).
      • Odcisk na podłożu: Forma drukowa dociska podłoże (np. folię, papier lub tekturę) do cylindra dociskowego, trwale nanosząc obraz.
  5. Suszenie międzyoperacyjne
    • Ponieważ fleksografia drukuje z dużymi prędkościami na materiałach niechłonnych (np. foliach plastikowych), pomiędzy poszczególnymi zespołami drukującymi oraz na końcu linii zamontowane są zaawansowane systemy suszenia (promienniki UV, LED lub suszarki gorącym powietrzem).
  6. Uszlachetnianie i wykrawanie w linii (In-line)
    • Wiele nowoczesnych maszyn fleksograficznych pozwala na wykonanie dodatkowych operacji podczas jednego przebiegu materiału, takich jak:
      • Lakierowanie (np. lakierem UV),
      • Laminowanie (łączenie kilku warstw folii),
      • Sztancowanie (wykrawanie gotowych kształtów etykiet lub pudełek).

Zalety i wady druku fleksograficznego

Zalety:
  • Wszechstronność podłoży: Możliwość drukowania na podłożach elastycznych, gładkich, nierównych, a także na grubych kartonach falistych (które zniszczyłyby się w druku offsetowym).
  • Wysoka prędkość i wydajność: Idealna technologia do produkcji wielkoseryjnej (np. milionów etykiet czy metrów bieżących folii).
  • Szybkoschnące farby: Umożliwiają natychmiastowe zwijanie materiału w rolki i dalszą obróbkę.
  • Ekologia: Coraz częstsze stosowanie farb wodnych oraz bezpiecznych farb UV/LED.
Wady:
  • Czasochłonne i kosztowne przygotowanie: Wykonanie polimerów i precyzyjne ustawienie maszyny sprawiają, że krótkie serie bywają nieopłacalne.
  • Ograniczenia w detalach: Choć nowoczesna fleksografia osiąga znakomitą jakość, w bardzo drobnych detalach i precyzyjnych przejściach tonalnych wciąż może ustępować głębokiemu drukowi wklęsłemu lub zaawansowanemu offsetowi.